Bức thư được gửi đến toàn thể Gia đình Phan Sinh và toàn thể Dân Chúa, như lời mời gọi mọi người tái khám phá gia sản mà thánh Phanxicô đã trao lại, đồng thời ý thức đó là trách nhiệm sống động và chung của chúng ta hôm nay, trong việc làm cho gia sản ấy tiếp tục được sống và sinh hoa kết trái.
Thư được ký bởi các Bề trên Tổng quyền của:
Thư được ký bởi các Bề trên Tổng quyền của:
- Dòng Anh Em Hèn Mọn (OFM),
- Dòng Anh Em Hèn Mọn Viện Tu (OFMConv),
- Dòng Anh Em Hèn Mọn Capuchin (OFMCap),
- Dòng Ba Phan Sinh Tại Viện (TOR),
- Dòng Ba Phan Sinh Tại Thế (OFS), và Chủ tịch Hội nghị Phan Sinh Quốc tế của Dòng Ba Tại Viện
Bức thư mang đến một suy tư cụ thể và sâu sắc về đặc sủng Phan Sinh, tám trăm năm sau ngày thánh Phanxicô qua đời. Lấy Bản Di chúc của ngài làm bản văn định hướng, thư chỉ ra ba gia sản lớn lao mà vị thánh để lại cho Hội Thánh và cho thế giới:
- Lòng thương xót, phát sinh từ cuộc gặp gỡ với người nghèo và với Đức Kitô chịu đóng đinh;
- Tình yêu trung thành dành cho Hội Thánh, được nhìn nhận như “mảnh đất nghèo nhưng sinh hoa trái”, và dành cho Thánh Thể, trung tâm của mầu nhiệm Kitô giáo;
- Đời sống huynh đệ, được khai triển như một hình thức Tin Mừng, có khả năng khai sinh và kiến tạo hòa bình.
Đặc biệt, bức thư nhấn mạnh đến tình huynh đệ như một chọn lựa thay thế cho mọi lối tiếp cận dựa trên quyền lực. Gia đình Phan Sinh không được hiểu như một cơ cấu hình tháp (cấp bậc), nhưng là tình huynh đệ “vòng tròn”, trong đó mọi người đều là anh em hèn mọn, được mời gọi phục vụ và chăm sóc lẫn nhau. Từ lối sống ấy nảy sinh ơn gọi làm chứng cho hòa bình, được diễn tả trong lời chào của thánh Phanxicô: “Xin Chúa ban bình an cho anh em.”
Lời chào này, ngài đã đón nhận như kim chỉ nam cho đời sống và sứ vụ loan báo Tin Mừng, khi xưa cũng như hôm nay.
Vì thế, Năm Thánh không được trình bày như một kỷ niệm thuần túy, nhưng là thời gian của canh tân, của trách nhiệm cá nhân và cộng đoàn. Hạt giống mà thánh Phanxicô đã gieo vẫn tiếp tục nảy mầm và kêu gọi được gìn giữ qua những hành động cụ thể của lòng thương xót, qua sự trung tín với Hội Thánh, và qua việc xây dựng các mối tương quan đã được hòa giải.
Bức thư này, được ban hành để khai mở Năm Thánh, nhằm khơi lên sức mạnh của Tin Mừng đã được thánh Phanxicô sống như một người lữ hành và người anh em của mọi người. Đồng thời, thư cũng mời gọi chúng ta đón nhận nó như một khí cụ phân định và đồng hành chung cho toàn thể Gia đình Phan Sinh.
Việc đọc trọn vẹn văn bản “Hạt Giống của Sự Sống Đời Đời” sẽ giúp chúng ta đào sâu con đường mà Năm Thánh 800 năm mở ra, đồng thời đón nhận định hướng cho đời sống của Gia đình Phan Sinh hôm nay. Dưới đây là nguyên văn bức thư:
Lời chào này, ngài đã đón nhận như kim chỉ nam cho đời sống và sứ vụ loan báo Tin Mừng, khi xưa cũng như hôm nay.
Vì thế, Năm Thánh không được trình bày như một kỷ niệm thuần túy, nhưng là thời gian của canh tân, của trách nhiệm cá nhân và cộng đoàn. Hạt giống mà thánh Phanxicô đã gieo vẫn tiếp tục nảy mầm và kêu gọi được gìn giữ qua những hành động cụ thể của lòng thương xót, qua sự trung tín với Hội Thánh, và qua việc xây dựng các mối tương quan đã được hòa giải.
Bức thư này, được ban hành để khai mở Năm Thánh, nhằm khơi lên sức mạnh của Tin Mừng đã được thánh Phanxicô sống như một người lữ hành và người anh em của mọi người. Đồng thời, thư cũng mời gọi chúng ta đón nhận nó như một khí cụ phân định và đồng hành chung cho toàn thể Gia đình Phan Sinh.
Việc đọc trọn vẹn văn bản “Hạt Giống của Sự Sống Đời Đời” sẽ giúp chúng ta đào sâu con đường mà Năm Thánh 800 năm mở ra, đồng thời đón nhận định hướng cho đời sống của Gia đình Phan Sinh hôm nay. Dưới đây là nguyên văn bức thư:
PHANXICÔ ASSISI HẠT GIỐNG CHO SỰ SỐNG ĐỜI ĐỜI
Gia sản thiêng liêng của một Kitô hữu.
Tám trăm năm trước, Phanxicô Assisi đã rời bỏ thế gian này. Nhưng hạt giống mà ngài gieo vẫn không ngừng nảy mầm.
Trong thư gửi tín hữu Galát, thánh Phao-lô viết những lời đầy huyền nhiệm: “Ai gieo trong Thần Khí thì sẽ gặt hái sự sống đời đời nhờ Thần Khí” (Gl 6,8).
Những lời ấy đã được ứng nghiệm nơi thánh Phanxicô. Sau khi đón nhận Thần Khí của Đức Giêsu vào tận sâu thẳm con người mình, đến độ mang trên thân xác những dấu thánh của Đấng Chịu Đóng Đinh, chính ngài đã trở thành hạt giống Tin Mừng, trổ sinh hoa trái của sự sống đời đời.
Đó chính là gia sản quý giá mà ngài để lại cho chúng ta – một gia sản vẫn đang nói trong trái tim và lý trí của con người hôm nay, giúp chúng ta tin vào Tin Mừng, “có Thần Khí của Chúa và hoạt động của Người”, và trở nên dấu chỉ của bình an.
Qua bức thư này, chúng tôi muốn tạ ơn Chúa vì hạt giống Tin Mừng Người đã gieo trong Hội Thánh cách đây 800 năm – một hạt giống vẫn còn sống động và sinh hoa kết trái. Đồng thời, chúng ta cùng nhau hồi tưởng những khía cạnh nền tảng của lịch sử Kitô giáo ấy, như một gia sản cho tất cả những ai, theo gương thánh Phanxicô, mong muốn bước theo dấu chân Chúa Giêsu Kitô.
Chúng ta sẽ được hướng dẫn bởi Bản Di chúc, được thánh Phanxicô viết không lâu trước khi ngài qua đời. Trong đó, ngài nhắc lại những biến cố nền tảng trong kinh nghiệm thiêng liêng đời mình như những biến cố khởi đầu, cuộc gặp gỡ với Hội Thánh, và hoa trái trổ sinh cùng với anh em. Theo ngài, chỉ khi bắt đầu từ quá khứ ấy, chúng ta mới có thể hiểu hiện tại và xây dựng tương lai. Điều đó cũng đúng với chúng ta hôm nay. Trình thuật này là gia sản quý giá để hiểu “ý hướng của thánh Phanxicô” cũng như lối sống Kitô hữu của ngài, nhờ đó chúng ta có thể chọn lại lối sống ơn gọi Phúc Âm của mình trong bối cảnh hôm nay.
- Những cuộc gặp gỡ làm thay đổi tất cả
Hạt giống đầy lòng thương xót và đức tin
“Chính Chúa đã ban cho tôi, anh Phanxicô, ơn khởi đầu đời sám hối.”
Đây là lời mở đầu của Di chúc. Phanxicô kể lại một cuộc hoán cải sâu xa: Chúa đã ban cho ngài sự thay đổi tận căn trong cách nhìn và kinh nghiệm sống. Không còn là logic của một hiệp sĩ tìm vinh quang và quyền lực, nhưng là logic của một người anh em, chia sẻ phận người với những kẻ bé mọn nhất – bởi chính ngài cũng là một người phong cùi. Đây chính là kinh nghiệm đã biến đổi ước vọng của trái tim và logic của lý trí. Chính kinh nghiệm ấy đã giải thoát ngài khỏi nỗi đắng cay khi phải chịu sự ganh đua thống trị. Đồng thời, nó dẫn đưa ngài đến sự ngọt ngào của cuộc sống qua niềm vui sẻ chia.
Ánh mắt của những người phong cùi
Sự đảo lộn ấy khởi đi từ hai cuộc gặp gỡ. Trước hết là với những người phong cùi. Phanxicô rời bỏ sự an toàn của Assisi để đến sống giữa họ. Di chúc ghi lại bằng những lời đơn sơ mà sâu sắc:
“Chính Chúa đã dẫn tôi đến giữa họ, và tôi đã tỏ lòng thương xót với họ.”
Từ khóa là lòng thương xót. Cuộc đời Phanxicô không thay đổi chỉ vì ngài chọn nghèo khó, nhưng vì ngài đã thực thi lòng thương xót. Nghèo khó là con đường để đạt tới điều đó. Không có sự chia sẻ số phận của người nghèo, thì không thể hiến trao con tim cho họ. Việc chọn sống nghèo khó bao hàm tất cả những nhân đức khác mà thánh Phanxicô hằng trân quý: khiêm nhường, nhẫn nại, đơn sơ và hèn mọn. Không có những nhân đức ấy, thì sẽ không có lòng thương xót. Chính vì thế, chúng ta không bao giờ được tách rời hai thực tại này. Nghèo khó không có lòng thương xót sẽ trở thành một ngẫu tượng. Lòng thương xót không có nghèo khó sẽ bị giảm xuống thành ý thức hệ.
GHI NHỚ: Nghèo khó không có lòng thương xót sẽ trở thành ngẫu tượng. Lòng thương xót không có nghèo khó sẽ trở thành ý thức hệ.
Ánh mắt của Đấng Chịu Đóng Đinh
Cuộc hoán cải của ngài hoàn tất khi Phanxicô gặp gỡ Đức Kitô chịu đóng đinh tại nhà thờ San Damiano. Trước thánh giá ấy, một lời cầu nguyện tuôn trào từ trái tim ngài, cùng với kinh Lạy Cha, ngài thường đọc cùng các anh em và sau này lời kinh ấy là lời kết trong Di Chúc ngài để lại: “Chúng con thờ lạy Chúa, lạy Chúa Giêsu Kitô, trong tất cả các nhà thờ trên khắp thế giới, và chúng con chúc tụng Chúa, vì nhờ thánh giá của Chúa, Chúa đã cứu chuộc trần gian.”
Trong dung mạo vinh hiển của Đức Kitô chịu đóng đinh, Phanxicô thấy đôi mắt của Con Thiên Chúa hướng về Chúa Cha – dấu chỉ chắc chắn của tình yêu Thiên Chúa dành cho những ai bị tổn thương đang cần đến ơn cứu độ. Đây chính là “sứ điệp của thập giá” mà ngài đã lắng nghe tại San Damiano: Thiên Chúa đã trở nên nghèo khó, đã đến ở giữa chúng ta, để tỏ lộ lòng thương xót. Tại ngôi thánh đường ấy, và tại tất cả những nhà thờ khác nơi ngài chiêm ngắm Đức Kitô vinh hiển, thánh Phanxicô luôn lặp lại lời cầu nguyện đó như bản tóm lược kinh nghiệm đức tin của mình trước dung nhan ấy — dung nhan mà nơi đó, ngài nhận ra và vì thế thờ lạy và chúc tụng, ngợi khen và tạ ơn Tình Yêu chính là Thiên Chúa.
Một con người mới được sinh ra
Từ ánh mắt của người phong cùi và ánh mắt của Đấng Chịu Đóng Đinh, Phanxicô nhận được hạt giống của sự sống đời đời. Từ khoảnh khắc ấy, ngài bắt đầu chúc tụng Chúa Cha tỏ lộ nơi Đức Giêsu Kitô, trong sự khiêm nhường thẳm sâu, trong cảm nghiệm được yêu thương và lòng thương xót với tất cả mọi người như những người anh em thiện lành. Một con người mới được sinh ra, trong đó Tin Mừng đã bén rễ thật sự, mang lại một sự khôn ngoan mới về chính mình, về con người và về Thiên Chúa.
Gia sản thứ nhất thánh Phanxicô để lại cho chúng ta là: người nghèo và Đức Kitô chịu đóng đinh như những điểm quy chiếu nền tảng và không thể tách rời của đời sống Kitô hữu.
2. Hội Thánh: mảnh đất nghèo nàn nhưng màu mỡ
“Chính Chúa đã ban cho tôi, anh Phanxicô, ơn khởi đầu đời sám hối.”
Đây là lời mở đầu của Di chúc. Phanxicô kể lại một cuộc hoán cải sâu xa: Chúa đã ban cho ngài sự thay đổi tận căn trong cách nhìn và kinh nghiệm sống. Không còn là logic của một hiệp sĩ tìm vinh quang và quyền lực, nhưng là logic của một người anh em, chia sẻ phận người với những kẻ bé mọn nhất – bởi chính ngài cũng là một người phong cùi. Đây chính là kinh nghiệm đã biến đổi ước vọng của trái tim và logic của lý trí. Chính kinh nghiệm ấy đã giải thoát ngài khỏi nỗi đắng cay khi phải chịu sự ganh đua thống trị. Đồng thời, nó dẫn đưa ngài đến sự ngọt ngào của cuộc sống qua niềm vui sẻ chia.
Ánh mắt của những người phong cùi
Sự đảo lộn ấy khởi đi từ hai cuộc gặp gỡ. Trước hết là với những người phong cùi. Phanxicô rời bỏ sự an toàn của Assisi để đến sống giữa họ. Di chúc ghi lại bằng những lời đơn sơ mà sâu sắc:
“Chính Chúa đã dẫn tôi đến giữa họ, và tôi đã tỏ lòng thương xót với họ.”
Từ khóa là lòng thương xót. Cuộc đời Phanxicô không thay đổi chỉ vì ngài chọn nghèo khó, nhưng vì ngài đã thực thi lòng thương xót. Nghèo khó là con đường để đạt tới điều đó. Không có sự chia sẻ số phận của người nghèo, thì không thể hiến trao con tim cho họ. Việc chọn sống nghèo khó bao hàm tất cả những nhân đức khác mà thánh Phanxicô hằng trân quý: khiêm nhường, nhẫn nại, đơn sơ và hèn mọn. Không có những nhân đức ấy, thì sẽ không có lòng thương xót. Chính vì thế, chúng ta không bao giờ được tách rời hai thực tại này. Nghèo khó không có lòng thương xót sẽ trở thành một ngẫu tượng. Lòng thương xót không có nghèo khó sẽ bị giảm xuống thành ý thức hệ.
GHI NHỚ: Nghèo khó không có lòng thương xót sẽ trở thành ngẫu tượng. Lòng thương xót không có nghèo khó sẽ trở thành ý thức hệ.
Ánh mắt của Đấng Chịu Đóng Đinh
Cuộc hoán cải của ngài hoàn tất khi Phanxicô gặp gỡ Đức Kitô chịu đóng đinh tại nhà thờ San Damiano. Trước thánh giá ấy, một lời cầu nguyện tuôn trào từ trái tim ngài, cùng với kinh Lạy Cha, ngài thường đọc cùng các anh em và sau này lời kinh ấy là lời kết trong Di Chúc ngài để lại: “Chúng con thờ lạy Chúa, lạy Chúa Giêsu Kitô, trong tất cả các nhà thờ trên khắp thế giới, và chúng con chúc tụng Chúa, vì nhờ thánh giá của Chúa, Chúa đã cứu chuộc trần gian.”
Trong dung mạo vinh hiển của Đức Kitô chịu đóng đinh, Phanxicô thấy đôi mắt của Con Thiên Chúa hướng về Chúa Cha – dấu chỉ chắc chắn của tình yêu Thiên Chúa dành cho những ai bị tổn thương đang cần đến ơn cứu độ. Đây chính là “sứ điệp của thập giá” mà ngài đã lắng nghe tại San Damiano: Thiên Chúa đã trở nên nghèo khó, đã đến ở giữa chúng ta, để tỏ lộ lòng thương xót. Tại ngôi thánh đường ấy, và tại tất cả những nhà thờ khác nơi ngài chiêm ngắm Đức Kitô vinh hiển, thánh Phanxicô luôn lặp lại lời cầu nguyện đó như bản tóm lược kinh nghiệm đức tin của mình trước dung nhan ấy — dung nhan mà nơi đó, ngài nhận ra và vì thế thờ lạy và chúc tụng, ngợi khen và tạ ơn Tình Yêu chính là Thiên Chúa.
Một con người mới được sinh ra
Từ ánh mắt của người phong cùi và ánh mắt của Đấng Chịu Đóng Đinh, Phanxicô nhận được hạt giống của sự sống đời đời. Từ khoảnh khắc ấy, ngài bắt đầu chúc tụng Chúa Cha tỏ lộ nơi Đức Giêsu Kitô, trong sự khiêm nhường thẳm sâu, trong cảm nghiệm được yêu thương và lòng thương xót với tất cả mọi người như những người anh em thiện lành. Một con người mới được sinh ra, trong đó Tin Mừng đã bén rễ thật sự, mang lại một sự khôn ngoan mới về chính mình, về con người và về Thiên Chúa.
Gia sản thứ nhất thánh Phanxicô để lại cho chúng ta là: người nghèo và Đức Kitô chịu đóng đinh như những điểm quy chiếu nền tảng và không thể tách rời của đời sống Kitô hữu.
2. Hội Thánh: mảnh đất nghèo nàn nhưng màu mỡ
Mảnh đất gieo hạt
Sau khi hoán cải, Phanxicô đối diện với câu hỏi đầy trăn trở: phải gieo hạt giống Thiên Chúa đã gieo trong lòng ngài ở đâu? Mảnh đất nào mới thích hợp để nó lớn lên và trổ sinh hoa trái. Giữa bối cảnh Hội Thánh thời đó còn nhiều khủng hoảng, hàng giáo sĩ sa sút về mặt luân lý và đời sống thiêng liêng. Nhiều phong trào giáo dân, được củng cố bởi những chọn lựa mang tính Tin Mừng, đã phán xét, lên án và rời bỏ Hội Thánh. Tuy nhiên, Phanxicô vẫn xác tín rằng Hội Thánh là thửa ruộng nơi người gieo giống không ngừng gieo hạt Tin Mừng. Dẫu phải đối diện với đá sỏi, gai góc và sự chai cứng của đất, thửa ruộng ấy vẫn là nơi hạt giống Tin Mừng có thể nảy mầm.
San Damiano: học yêu mến Hội Thánh
Sau khi rời khỏi nhà cha mình và đoạn tuyệt với não trạng thương mại và cạnh tranh, thánh Phanxicô đã sống khoảng một năm tại San Damiano. Đó là thời gian ngài được đào luyện trong đời sống Hội Thánh, học cách yêu mến Hội Thánh với lòng khiêm nhường và trung tín, mà không rơi vào niềm kiêu hãnh thiêng liêng của những người tự cho mình là hoàn hảo. Ngài đã sống cùng vị linh mục nghèo cư ngụ tại đó tên là Phê-rô. Giữa hai người đã hình thành một mối tình bạn chân thành.
Chính trong giai đoạn này mà thánh Phanxicô có thể nói: “Chúa đã ban cho tôi một đức tin lớn lao nơi các linh mục”, tức là nơi Hội Thánh. Đó là một kinh nghiệm sâu xa đến mức kéo dài suốt đời ngài: “Nếu tôi gặp các linh mục nghèo, tôi muốn kính sợ, yêu mến và tôn kính các ngài như những bậc chủ chăn của tôi.”
Ngài đã trải qua giai đoạn mang tính quyết định về mặt tăng trưởng lối sống Tin Mừng bên vị linh mục nghèo ấy. Chính tại đó, ngài được giáo dục trong đức tin của Hội Thánh, nhận ra Hội Thánh là trung tâm bí tích của mạc khải tình yêu Thiên Chúa.
GHI NHỚ: Giáo Hội dù đầy gai góc nhưng vẫn là nơi hạt giống Tin Mừng được gieo trồng.
Thánh Thể: trung tâm của mầu nhiệm
Thánh Thể là bằng chứng chắc chắn của mầu nhiệm này. Nơi đó, “mỗi ngày”, Đấng Tối Cao Toàn Năng lại tự hạ mình, phó mình cho đôi tay nghèo hèn, và có thể không tinh tuyền, của các linh mục.
Thánh Phanxicô nhớ lại điều ấy với niềm kinh ngạc sâu xa: “Tôi không thấy gì thuộc vật chất nơi Con Thiên Chúa Tối Cao, ngoài Mình và Máu cực thánh của Người.”
Hai chiều kích nền tảng đan xen nơi lòng sùng kính sâu xa của ngài đối với Thánh Thể:
Sau khi hoán cải, Phanxicô đối diện với câu hỏi đầy trăn trở: phải gieo hạt giống Thiên Chúa đã gieo trong lòng ngài ở đâu? Mảnh đất nào mới thích hợp để nó lớn lên và trổ sinh hoa trái. Giữa bối cảnh Hội Thánh thời đó còn nhiều khủng hoảng, hàng giáo sĩ sa sút về mặt luân lý và đời sống thiêng liêng. Nhiều phong trào giáo dân, được củng cố bởi những chọn lựa mang tính Tin Mừng, đã phán xét, lên án và rời bỏ Hội Thánh. Tuy nhiên, Phanxicô vẫn xác tín rằng Hội Thánh là thửa ruộng nơi người gieo giống không ngừng gieo hạt Tin Mừng. Dẫu phải đối diện với đá sỏi, gai góc và sự chai cứng của đất, thửa ruộng ấy vẫn là nơi hạt giống Tin Mừng có thể nảy mầm.
San Damiano: học yêu mến Hội Thánh
Sau khi rời khỏi nhà cha mình và đoạn tuyệt với não trạng thương mại và cạnh tranh, thánh Phanxicô đã sống khoảng một năm tại San Damiano. Đó là thời gian ngài được đào luyện trong đời sống Hội Thánh, học cách yêu mến Hội Thánh với lòng khiêm nhường và trung tín, mà không rơi vào niềm kiêu hãnh thiêng liêng của những người tự cho mình là hoàn hảo. Ngài đã sống cùng vị linh mục nghèo cư ngụ tại đó tên là Phê-rô. Giữa hai người đã hình thành một mối tình bạn chân thành.
Chính trong giai đoạn này mà thánh Phanxicô có thể nói: “Chúa đã ban cho tôi một đức tin lớn lao nơi các linh mục”, tức là nơi Hội Thánh. Đó là một kinh nghiệm sâu xa đến mức kéo dài suốt đời ngài: “Nếu tôi gặp các linh mục nghèo, tôi muốn kính sợ, yêu mến và tôn kính các ngài như những bậc chủ chăn của tôi.”
Ngài đã trải qua giai đoạn mang tính quyết định về mặt tăng trưởng lối sống Tin Mừng bên vị linh mục nghèo ấy. Chính tại đó, ngài được giáo dục trong đức tin của Hội Thánh, nhận ra Hội Thánh là trung tâm bí tích của mạc khải tình yêu Thiên Chúa.
GHI NHỚ: Giáo Hội dù đầy gai góc nhưng vẫn là nơi hạt giống Tin Mừng được gieo trồng.
Thánh Thể: trung tâm của mầu nhiệm
Thánh Thể là bằng chứng chắc chắn của mầu nhiệm này. Nơi đó, “mỗi ngày”, Đấng Tối Cao Toàn Năng lại tự hạ mình, phó mình cho đôi tay nghèo hèn, và có thể không tinh tuyền, của các linh mục.
Thánh Phanxicô nhớ lại điều ấy với niềm kinh ngạc sâu xa: “Tôi không thấy gì thuộc vật chất nơi Con Thiên Chúa Tối Cao, ngoài Mình và Máu cực thánh của Người.”
Hai chiều kích nền tảng đan xen nơi lòng sùng kính sâu xa của ngài đối với Thánh Thể:
- Tình yêu dành cho mảnh đất nghèo hèn là Hội Thánh, nơi Thiên Chúa khiêm hạ phó mình, và “mỗi ngày ngự xuống trên bàn thờ trong tay một linh mục.”
- Chiêm ngắm mầu nhiệm một Thiên Chúa là “khiêm hạ”, Đấng trao ban chính mình “dưới hình bánh đơn sơ.”
Trong tấm bánh nghèo hèn và khiêm hạ là Thánh Thể, thánh Phanxicô không chỉ cầm trong tay dấu chỉ về giá trị của Hội Thánh, mà còn nắm giữ bí tích nơi đó mỗi ngày ngài chiêm ngắm tâm tư của Đức Giêsu: khiêm nhường và nghèo khó là con đường duy nhất để trở nên quà tặng của lòng thương xót.
Hội Thánh và Thánh Thể chính là gia sản thứ hai mà thánh Phanxicô để lại cho chúng ta:
mảnh đất để gieo hạt giống loan báo Tin Mừng cách đích thực Kitô giáo, và nguồn mạch nuôi dưỡng chúng ta mỗi ngày sinh hoa trái sự sống đời đời.
3. Huynh đệ – để mang bình an cho thế giới
Anh em là món quà
Tại San Damiano, thánh Phanxicô đã tìm thấy chỗ đứng của mình trong cuộc đời. Ngài không tìm kiếm gì thêm. Nhưng Thiên Chúa lại một lần nữa làm ngài ngạc nhiên, khi ban cho ngài món quà bất ngờ là các anh em. Cùng với họ, ngài sẽ sống “theo thánh Phúc Âm” và đi khắp thế gian để loan báo bình an. Hạt giống Tin Mừng từ đó trổ sinh hoa trái dồi dào nhất.
Một tình huynh đệ không có quyền lực
Thánh Phanxicô nhớ lại: “Sau khi Chúa ban cho tôi một số anh em, không ai chỉ cho tôi phải làm gì; nhưng chính Đấng Tối Cao đã mặc khải cho tôi rằng tôi phải sống theo khuôn mẫu của thánh Phúc Âm”.
Với những người bạn đồng hành đầu tiên, ngài không muốn thiết lập một cơ cấu dòng tu theo kiểu hình tháp, nhưng là tình huynh đệ mang tính vòng tròn. Ngài muốn loại bỏ nguyên tắc quyền lực theo chiều dọc vốn đặc trưng trong xã hội phong kiến, để thiết lập sự hỗ tương trong phục vụ, như được phản chiếu trong Tin Mừng.
Ngay cả các chức vụ được đặt để cũng phải phù hợp với lý tưởng ấy: “Đừng ai được gọi là ‘bề trên’, nhưng tất cả hãy được gọi chung là anh em hèn mọn; và hãy rửa chân cho nhau.”
Hai vai trò giúp bảo đảm điều này: Bề trên là “người phục vụ và thi hành tác vụ” của anh em, đồng thời hành xử như người mẹ, biết gần gũi và chăm sóc anh em trong những lúc khó khăn.
Chỉ như thế, anh em mới có thể xây dựng đời sống gia đình thực sự và tình thân ái, là hoa trái đích thực và là bảo chứng chắc chắn cho việc chung sống “theo Tin Mừng”. Đây cũng là logic mà thánh Phanxicô xác nhận trong lá thư tuyệt đẹp gửi cho một vị bề trên vô danh: những khó khăn trong việc hướng dẫn anh em cần được “coi như ân sủng”. Dù đôi khi đau đớn, nhưng chính sự phong phú của các mối tương quan nhân bản, khi được sống trong ánh sáng Tin Mừng, mới dẫn đến một thế giới huynh đệ hơn.
GHI NHỚ: Cơ cấu dòng không phải hình tháp từ trên xuống, nhưng là tình huynh đệ vòng tròn. Tất cả anh em là những người bé nhỏ, biết rửa chân cho nhau.
Những chứng nhân loan báo bình an
Từ lối sống huynh đệ, hoa trái thứ hai nảy sinh: trở nên chứng nhân và người loan báo bình an.
Thánh Phanxicô nhớ lại sứ mạng Chúa trao cho mình: “Chúa đã mặc khải cho tôi một lời chào mà chúng tôi phải nói: ‘Xin Chúa ban bình an cho anh em.’”
Đó không chỉ là một lời chào đơn thuần, mà là một chương trình truyền giáo. Chương trình ấy chỉ có thể thành hiện thực nếu anh em vẫn luôn là những anh em hèn mọn giữa lòng dân chúng — những con người “đơn sơ và lệ thuộc vào mọi người”. Chính sự đơn sơ và thân phận mọn hèn ấy phải là nội dung của lời chào bình an và là phương thế làm cho lời ấy trở nên khả tín.
Trong Luật Dòng, thánh Phanxicô viết: “Tôi khuyên nhủ, cảnh giác và khích lệ anh em trong Chúa Giêsu Kitô: khi đi lại trong thế gian, đừng cãi cọ, đừng tranh luận, đừng xét đoán người khác; nhưng hãy hiền lành, bình an, đoan trang, dịu dàng và khiêm nhường, nói năng nhã nhặn với mọi người.”
Chỉ bằng cách đó — không bạo lực, được củng cố bởi sự hạ mình khiêm tốn — anh em mới có thể chu toàn sứ mạng của mình: “Vào bất cứ nhà nào, trước hết hãy nói: ‘Bình an cho nhà này!’”
Như thế, họ phải là “anh em hèn mọn”, tức là “những người hát rong của Chúa, có sứ mạng lay động lòng người hướng về bình an.” Chính vì lý do này mà trong Luật Dòng, thánh Phanxicô đã cấm anh em cưỡi ngựa. Họ không được ra đi như những hiệp sĩ của Đức Kitô, áp đặt chân lý từ trên cao xuống. Họ được mời gọi ở lại thấp bé, sống “giữa những người nghèo và yếu thế, người đau bệnh và người phong cùi, những kẻ ăn xin ven đường.”
Chỉ bằng cách ấy, họ mới có thể trở nên sự hiện diện khiêm tốn và bình an, khơi dậy sự tôn trọng và đối thoại, và từ đó thăng tiến hòa bình trong Hội Thánh, trong xã hội và trong thế giới.
Ngày nay hơn bao giờ hết, chúng ta nhận ra rằng con đường của những người hiền lành và khiêm nhường trong lòng, như chính Đức Giêsu, là con đường duy nhất có thể dẫn con người đến việc chân thành tìm kiếm hòa bình. Một thế giới liên kết chằng chịt và đa diện như thế giới của chúng ta đòi hỏi tinh thần đối thoại và cộng tác, để quản lý những căng thẳng và cạnh tranh mà không rơi vào bạo lực.
Hạt giống tiếp tục nảy mầm
Gia sản mời gọi chúng ta: Đó chính là hạt giống sự sống đời đời được gieo vào trái tim thánh Phanxicô - một hạt giống đầy lòng thương xót đối với con người và đức tin vào tình yêu chịu đóng đinh của Đức Kitô.
Để hạt giống ấy lớn lên, ngài đã trao phó nó cho mảnh đất nghèo nàn nhưng màu mỡ là Hội Thánh. Tại đó, ngay trong lịch sử này, ngài muốn bắt đầu thực hiện giấc mơ Tin Mừng về một thế giới hòa bình, nơi mọi người là anh chị em với nhau.
Ba tâm tình đúc kết từ Tin Mừng diễn tả gia sản quý giá ấy:
Hội Thánh và Thánh Thể chính là gia sản thứ hai mà thánh Phanxicô để lại cho chúng ta:
mảnh đất để gieo hạt giống loan báo Tin Mừng cách đích thực Kitô giáo, và nguồn mạch nuôi dưỡng chúng ta mỗi ngày sinh hoa trái sự sống đời đời.
3. Huynh đệ – để mang bình an cho thế giới
Anh em là món quà
Tại San Damiano, thánh Phanxicô đã tìm thấy chỗ đứng của mình trong cuộc đời. Ngài không tìm kiếm gì thêm. Nhưng Thiên Chúa lại một lần nữa làm ngài ngạc nhiên, khi ban cho ngài món quà bất ngờ là các anh em. Cùng với họ, ngài sẽ sống “theo thánh Phúc Âm” và đi khắp thế gian để loan báo bình an. Hạt giống Tin Mừng từ đó trổ sinh hoa trái dồi dào nhất.
Một tình huynh đệ không có quyền lực
Thánh Phanxicô nhớ lại: “Sau khi Chúa ban cho tôi một số anh em, không ai chỉ cho tôi phải làm gì; nhưng chính Đấng Tối Cao đã mặc khải cho tôi rằng tôi phải sống theo khuôn mẫu của thánh Phúc Âm”.
Với những người bạn đồng hành đầu tiên, ngài không muốn thiết lập một cơ cấu dòng tu theo kiểu hình tháp, nhưng là tình huynh đệ mang tính vòng tròn. Ngài muốn loại bỏ nguyên tắc quyền lực theo chiều dọc vốn đặc trưng trong xã hội phong kiến, để thiết lập sự hỗ tương trong phục vụ, như được phản chiếu trong Tin Mừng.
Ngay cả các chức vụ được đặt để cũng phải phù hợp với lý tưởng ấy: “Đừng ai được gọi là ‘bề trên’, nhưng tất cả hãy được gọi chung là anh em hèn mọn; và hãy rửa chân cho nhau.”
Hai vai trò giúp bảo đảm điều này: Bề trên là “người phục vụ và thi hành tác vụ” của anh em, đồng thời hành xử như người mẹ, biết gần gũi và chăm sóc anh em trong những lúc khó khăn.
Chỉ như thế, anh em mới có thể xây dựng đời sống gia đình thực sự và tình thân ái, là hoa trái đích thực và là bảo chứng chắc chắn cho việc chung sống “theo Tin Mừng”. Đây cũng là logic mà thánh Phanxicô xác nhận trong lá thư tuyệt đẹp gửi cho một vị bề trên vô danh: những khó khăn trong việc hướng dẫn anh em cần được “coi như ân sủng”. Dù đôi khi đau đớn, nhưng chính sự phong phú của các mối tương quan nhân bản, khi được sống trong ánh sáng Tin Mừng, mới dẫn đến một thế giới huynh đệ hơn.
GHI NHỚ: Cơ cấu dòng không phải hình tháp từ trên xuống, nhưng là tình huynh đệ vòng tròn. Tất cả anh em là những người bé nhỏ, biết rửa chân cho nhau.
Những chứng nhân loan báo bình an
Từ lối sống huynh đệ, hoa trái thứ hai nảy sinh: trở nên chứng nhân và người loan báo bình an.
Thánh Phanxicô nhớ lại sứ mạng Chúa trao cho mình: “Chúa đã mặc khải cho tôi một lời chào mà chúng tôi phải nói: ‘Xin Chúa ban bình an cho anh em.’”
Đó không chỉ là một lời chào đơn thuần, mà là một chương trình truyền giáo. Chương trình ấy chỉ có thể thành hiện thực nếu anh em vẫn luôn là những anh em hèn mọn giữa lòng dân chúng — những con người “đơn sơ và lệ thuộc vào mọi người”. Chính sự đơn sơ và thân phận mọn hèn ấy phải là nội dung của lời chào bình an và là phương thế làm cho lời ấy trở nên khả tín.
Trong Luật Dòng, thánh Phanxicô viết: “Tôi khuyên nhủ, cảnh giác và khích lệ anh em trong Chúa Giêsu Kitô: khi đi lại trong thế gian, đừng cãi cọ, đừng tranh luận, đừng xét đoán người khác; nhưng hãy hiền lành, bình an, đoan trang, dịu dàng và khiêm nhường, nói năng nhã nhặn với mọi người.”
Chỉ bằng cách đó — không bạo lực, được củng cố bởi sự hạ mình khiêm tốn — anh em mới có thể chu toàn sứ mạng của mình: “Vào bất cứ nhà nào, trước hết hãy nói: ‘Bình an cho nhà này!’”
Như thế, họ phải là “anh em hèn mọn”, tức là “những người hát rong của Chúa, có sứ mạng lay động lòng người hướng về bình an.” Chính vì lý do này mà trong Luật Dòng, thánh Phanxicô đã cấm anh em cưỡi ngựa. Họ không được ra đi như những hiệp sĩ của Đức Kitô, áp đặt chân lý từ trên cao xuống. Họ được mời gọi ở lại thấp bé, sống “giữa những người nghèo và yếu thế, người đau bệnh và người phong cùi, những kẻ ăn xin ven đường.”
Chỉ bằng cách ấy, họ mới có thể trở nên sự hiện diện khiêm tốn và bình an, khơi dậy sự tôn trọng và đối thoại, và từ đó thăng tiến hòa bình trong Hội Thánh, trong xã hội và trong thế giới.
Ngày nay hơn bao giờ hết, chúng ta nhận ra rằng con đường của những người hiền lành và khiêm nhường trong lòng, như chính Đức Giêsu, là con đường duy nhất có thể dẫn con người đến việc chân thành tìm kiếm hòa bình. Một thế giới liên kết chằng chịt và đa diện như thế giới của chúng ta đòi hỏi tinh thần đối thoại và cộng tác, để quản lý những căng thẳng và cạnh tranh mà không rơi vào bạo lực.
Hạt giống tiếp tục nảy mầm
Gia sản mời gọi chúng ta: Đó chính là hạt giống sự sống đời đời được gieo vào trái tim thánh Phanxicô - một hạt giống đầy lòng thương xót đối với con người và đức tin vào tình yêu chịu đóng đinh của Đức Kitô.
Để hạt giống ấy lớn lên, ngài đã trao phó nó cho mảnh đất nghèo nàn nhưng màu mỡ là Hội Thánh. Tại đó, ngay trong lịch sử này, ngài muốn bắt đầu thực hiện giấc mơ Tin Mừng về một thế giới hòa bình, nơi mọi người là anh chị em với nhau.
Ba tâm tình đúc kết từ Tin Mừng diễn tả gia sản quý giá ấy:
- Lòng thương xót đối với người nghèo và tình yêu dành cho Đức Kitô chịu đóng đinh.
- Sự quy phục Hội Thánh, nơi duy nhất tình yêu Thiên Chúa được hiện diện cách trọn vẹn trong Thánh Thể.
- Đời sống huynh đệ phục vụ và hiếu khách, điều kiện tiên quyết cho việc loan báo hòa giải và bình an một cách khả tín.
Trách nhiệm của chúng ta
Đây là một sứ mạng vẫn tiếp diễn hôm nay. Nó đòi hỏi chúng ta nhận lấy trách nhiệm làm cho hạt giống đời sống Tin Mừng ấy trở nên hữu hình và sinh hoa trái.
Suốt 800 năm qua, những tu sĩ nam nữ trong gia đình Phan Sinh đã đáp lại lời mời gọi này, mỗi người theo ơn gọi riêng của mình, sống “theo khuôn mẫu của thánh Phúc Âm.”
Điều đòi hỏi tất cả chúng ta là sinh hoa trái từ chính sự khiêm nhường và nghèo khó của mình, trở nên những hạt giống đời sống Kitô giáo kiên trì và quảng đại, dù sống ở bất cứ hoàn cảnh nào.
Là Kitô hữu đích thực cũng có nghĩa là trở thành những công dân tốt: dấn thân đối diện với những vấn đề cụ thể và tìm kiếm những giải pháp sáng tạo cho một thế giới công bằng và huynh đệ hơn. Đó là con đường duy nhất đem lại niềm hy vọng cho hòa bình.
Những người lữ hành hướng về Thành Đô Viên Mãn
Để chúng ta không nản chí trên hành trình này, thánh Phanxicô nhắc nhở rằng chúng ta là “những lữ khách và ngoại kiều ở trần gian này”, những con người sống trong niềm mong đợi Thành Đô Chung Cuộc.
Nỗ lực của chúng ta là nỗ lực của những người lữ hành: không nắm trong tay giải pháp chung cuộc, nhưng biết mình đang đi về đâu. Chúng ta biết mình được mời gọi, cho đến muôn đời, sống trong hiệp thông với Thiên Chúa hằng sống và hiệp thông với nhau. Và chúng ta biết rằng sự hiệp thông ấy chỉ đạt tới sự viên mãn và vĩnh viễn khi“Thiên Chúa là tất cả trong mọi sự.”
Đây là một sứ mạng vẫn tiếp diễn hôm nay. Nó đòi hỏi chúng ta nhận lấy trách nhiệm làm cho hạt giống đời sống Tin Mừng ấy trở nên hữu hình và sinh hoa trái.
Suốt 800 năm qua, những tu sĩ nam nữ trong gia đình Phan Sinh đã đáp lại lời mời gọi này, mỗi người theo ơn gọi riêng của mình, sống “theo khuôn mẫu của thánh Phúc Âm.”
Điều đòi hỏi tất cả chúng ta là sinh hoa trái từ chính sự khiêm nhường và nghèo khó của mình, trở nên những hạt giống đời sống Kitô giáo kiên trì và quảng đại, dù sống ở bất cứ hoàn cảnh nào.
Là Kitô hữu đích thực cũng có nghĩa là trở thành những công dân tốt: dấn thân đối diện với những vấn đề cụ thể và tìm kiếm những giải pháp sáng tạo cho một thế giới công bằng và huynh đệ hơn. Đó là con đường duy nhất đem lại niềm hy vọng cho hòa bình.
Những người lữ hành hướng về Thành Đô Viên Mãn
Để chúng ta không nản chí trên hành trình này, thánh Phanxicô nhắc nhở rằng chúng ta là “những lữ khách và ngoại kiều ở trần gian này”, những con người sống trong niềm mong đợi Thành Đô Chung Cuộc.
Nỗ lực của chúng ta là nỗ lực của những người lữ hành: không nắm trong tay giải pháp chung cuộc, nhưng biết mình đang đi về đâu. Chúng ta biết mình được mời gọi, cho đến muôn đời, sống trong hiệp thông với Thiên Chúa hằng sống và hiệp thông với nhau. Và chúng ta biết rằng sự hiệp thông ấy chỉ đạt tới sự viên mãn và vĩnh viễn khi“Thiên Chúa là tất cả trong mọi sự.”
LỜI CẦU NGUYỆN KẾT
Lạy Chúa Giêsu Kitô, chúng con cảm tạ Chúa vì hạt giống sự sống đời đời. Chúa đã gieo nơi thánh Phanxicô. Chúng con tạ ơn Chúa vì hạt giống ấy vẫn tiếp tục nảy mầm qua mọi thế hệ.
Xin cho hạt giống ấy cũng sinh hoa trái nơi mỗi người chúng con: lòng thương xót đối với người nghèo, tình yêu dành cho Chúa chịu đóng đinh, lòng trung tín với Hội Thánh, tình yêu Thánh Thể, tình huynh đệ không quyền lực, và chứng tá của bình an. Xin giúp chúng con sống“theo khuôn mẫu thánh Phúc Âm”ở bất cứ nơi đâu và trong bất cứ việc gì.
Nguyện xin Thánh Thần làm cho chúng con trở thành những Kitô hữu đầy nhiệt huyết, những công dân của thời đại này, biết đối diện với hiện tại đời sống chúng con và tìm kiếm một thế giới công bằng và huynh đệ hơn.
Và xin nhắc chúng con nhớ rằng, chúng con là những người lữ hành của niềm hy vọng,
đang tiến về Thành Đô Viên Mãn, nơi Thiên Chúa — Cha của Người và cũng là Cha của chúng con, Đấng là tất cả trong mọi sự. Amen.
Xin cho hạt giống ấy cũng sinh hoa trái nơi mỗi người chúng con: lòng thương xót đối với người nghèo, tình yêu dành cho Chúa chịu đóng đinh, lòng trung tín với Hội Thánh, tình yêu Thánh Thể, tình huynh đệ không quyền lực, và chứng tá của bình an. Xin giúp chúng con sống“theo khuôn mẫu thánh Phúc Âm”ở bất cứ nơi đâu và trong bất cứ việc gì.
Nguyện xin Thánh Thần làm cho chúng con trở thành những Kitô hữu đầy nhiệt huyết, những công dân của thời đại này, biết đối diện với hiện tại đời sống chúng con và tìm kiếm một thế giới công bằng và huynh đệ hơn.
Và xin nhắc chúng con nhớ rằng, chúng con là những người lữ hành của niềm hy vọng,
đang tiến về Thành Đô Viên Mãn, nơi Thiên Chúa — Cha của Người và cũng là Cha của chúng con, Đấng là tất cả trong mọi sự. Amen.
BTT Phụ Tỉnh chuyển dịch.
A Seed of Eternal Life: Ministers General Issue Letter to Open 8th Centenary of the Transitus of St. Francis | Notizie OFMConv
A Seed of Eternal Life: Ministers General Issue Letter to Open 8th Centenary of the Transitus of St. Francis | Notizie OFMConv